Bitirme Tezi Nedir?(İlk Teslim: Mayıs 2027)
Bu ders, Mayıs 2027’de ilk kez teslim edilecek Bitirme Tezi (Extended Essay – EE) için yazım ve değerlendirme sürecine ilişkin rehberlik içermektedir. Türkçe A: Edebiyat öğrencileri için Bitirme Tezi, öğrencinin kendisinin belirlediği bir edebî metin, konu ve araştırma sorusuna yanıt olarak hazırlanan 4.000 kelimelik bir akademik çalışmadır. Öğrencilerin bu çalışma için yaklaşık 40 saat ayırmaları önerilmektedir.
BİTİRME TEZİ
Bitirme Tezi (Extended Essay – EE), IB Diploma Programı’nın temel bileşenlerinden biri olan, zorunlu ve 4.000 kelimelik bağımsız bir araştırma çalışmasıdır. Öğrencilerin IB sürekliliği (IB continuum) boyunca geliştirdikleri beceri ve deneyimlerin üzerine inşa edilmesi amacıyla tasarlanmıştır. Bu süreklilik, öğrenmeye yönelik yaklaşımlar (Approaches to Learning) kapsamında belirtilen beceriler ve IB Öğrenci Profili (IB Learner Profile)’nda yer alan özelliklerle bağlantılıdır. Tüm bu beceri ve özellikler, Bitirme Tezi (EE) süreci boyunca geliştirilebilir.
IB Bitirme Tezi (EE) Rehberi’nin 5. sayfasında şöyle denilmektedir:
“Bitirme Tezi (EE), IB öğrencilerine, bir danışmanın rehberliğinde, kişisel olarak ilgi duydukları bir konuyu 4.000 kelimelik akademik bir makale biçiminde araştırma fırsatı sunar. Bu süreç, öğrencilerin üniversitede kendilerinden beklenen bağımsız araştırma ve yazma becerilerini geliştirmelerini sağlar.”
IB'nin İngilizce kaynakları
Öğretmenler, yeni Bitirme Tezi (Extended Essay – EE) Rehberi’ni buradan indirebilirler. (My IB giriş bilgileriniz gerekecektir.)
Yeni EE Ders Alanı Bilgilendirme Metni (Subject Brief) de buradaki bağlantı üzerinden PDF olarak indirilebilir.
Ayrıca, EE Müfredat Yöneticisi’nin yeni rehberde yapılan değişiklikleri tanıttığı videoyu buradan dinleyebilirsiniz.
Yeni Bitirme Tezinde Neler Aynı Kaldı?
- Bitirme Tezi (EE), IB Diploma Programı yolunu takip eden tüm öğrenciler için zorunludur.
- Öğrenciler iki yoldan birini seçebilir:
- Ders odaklı yol (subject-focused pathway): Örneğin, Türkçe A: Edebiyat.
- Disiplinlerarası yol (interdisciplinary pathway): Örneğin, Edebiyat ile Global Politika, Ekonomi, Tarih, Görsel Sanatlar veya Biyoloji gibi başka bir DP dersinin bir arada ele alınması.
- Tüm Bitirme Tezleri, disiplinlerarası makale de dâhil olmak üzere, ortak değerlendirme ölçütleri üzerinden değerlendirilir.
- Kelime sınırı 4.000 kelimedir.
- EE’nin akademik bir makale olarak tamamlanması, öğrencinin yaklaşık 40 saatlik çalışmasını gerektirir.
- Çalışma, öğrencinin seçtiği bir araştırma sorusuna dayalı olarak, kişisel ilgi alanına giren bir konu veya mesele üzerine bağımsız araştırma ve yazma sürecini içerir.
- Öğrenciler, kendilerine atanan danışmanla 3 zorunlu yansıtma (reflection) oturumuna katılmalıdır.
- Yansıtma bölümleri (Ölçüt E) ayrı bir belgede kaydedilir ve 500 kelimeyi geçmemelidir.
- Önerilen danışmanlık süresi, 3 zorunlu yansıtma oturumu da dâhil olmak üzere 3 ila 5 saat arasındadır.
- RPF (Reflections and Progress Form – Yansımalar ve İlerleme Formu) boş bırakılır, teslim edilmez veya makalenin dilinden farklı bir dilde yazılırsa, Ölçüt E’den 0 puan verilir.
- Tüm Bitirme Tezleri, IB tarafından görevlendirilen bir değerlendirici tarafından dış değerlendirmeye tabi tutulur.
- Başarısızlık koşulları, önceki (legacy) rehberde olduğu şekilde devam etmektedir.
- EE’nin kazandırdığı ve farklı alanlara aktarılabilen temel beceriler arasında araştırma, yansıtma, öz yönetim ve özne olma/eyleyicilik (agency) yer almaktadır.
NELER YENİ? (2027)
- Yeni rehber, öğrenci merkezli bölümler içermektedir. Amaç, temel bilgileri danışmanlardan ziyade doğrudan öğrencilere yönlendirerek EE’nin bağımsız araştırma ve sorgulama boyutunu vurgulamaktır.
- Ekonomi ve Tarih için daha önce sırasıyla 5 yıl ve 10 yıl olan, Global Politika için ise öğrencinin yaşam süresiyle sınırlı olan zaman kısıtlamaları artık bulunmamaktadır.
- Çoğu EE’de birincil araştırma kullanılabilir hâle gelmiştir (ancak ikincil araştırma tüm EE’ler için hâlâ resmî bir gerekliliktir).
- Makalelerde artık yalnızca bir araştırma sorusu (RQ) bulunması gerekmektedir (önceki müfredatta öğrencilerin hem bir konu hem de bir araştırma sorusu belirlemesi gerekiyordu).
- RPPF, RPF olarak yeniden adlandırılmıştır.
- Yansımalar ve İlerleme Formu (RPF), üçüncü ve son yansıtma oturumunun (viva voce) ardından yazılan tek bir yazılı değerlendirmeden oluşmaktadır.
- Üç yansıtma oturumunun her birinden sonra danışmanlar, oturumun gerçekleştiği ayı, öğrencinin o sırada DP’deki eğitim yılını kaydetmeli ve ardından RPF’ye kendi paraflarını/baş harflerini eklemelidir.
- Yeni değerlendirme ölçütleri artık toplam 30 puan üzerinden değerlendirilmektedir (müfredatın önceki versiyonunda toplam puan 34’tü).
- Derse özgü yönlendirmelerin yerini, daha genel ders grubu yönlendirmeleri almıştır.
- Puan aralıklarını tanımlayan açıklamaların dili daha açık ve öz hâle getirilmiştir.
- “Sunum (Presentation)” artık puanlandırılmamaktadır; değerlendirme ölçütlerinin bir parçası değildir. Bununla birlikte “yapı (structure)”, A ölçütü kapsamında korunmuştur.
- Ölçüt E (yansıtma), öğrencinin EE deneyimi boyunca gösterdiği gelişime odaklanmakta; özellikle beceri gelişimini ve becerilerin farklı alanlara aktarılmasını, yani araştırma, öz yönetim, yansıtma ve eyleyicilik (agency) becerilerini vurgulamaktadır.
- Öğrencilerin bir araştırmacı yansıtma alanı (Researcher Reflection Space – RRS) oluşturmaları ve bunu geliştirmeleri özellikle tavsiye edilmektedir.
- Öğrencilerin, 3 zorunlu yansıtma oturumuna ek olarak, danışmanlarıyla üç veya daha fazla kontrol/görüşme oturumu (check-in session) gerçekleştirmeleri önerilmektedir.
- Yeni rehbere yeni terminoloji ve ifadeler eklenmiştir.
ÖLÇÜTLERDEKİ DEĞİŞİKLİKLER
| Ölçüt | Eski Rehber Son sınav: Kasım 2026 | Puan | Yeni Rehberİlk sınav: Mayıs 2027 | Puan |
|---|---|---|---|---|
| A | Odak ve yöntem(Focus and Method) | 6 | Makale için çerçeve(Framework for the Essay) | 6 |
| B | Bilgi ve kavrayış(Knowledge & Understanding) | 6 | Bilgi ve kavrayış(Knowledge & Understanding) | 6 |
| C | Eleştirel düşünme(Critical Thinking) | 12 | Analiz ve argüman çizgisi(Analysis and Line of Argument) | 6 |
| D | Sunum(Presentation) | 4 | Tartışma ve değerlendirme(Discussion and Evaluation) | 8 |
| E | Sürece katılım(Engagement) | 6 | Yansıtma(Reflection) | 4 |
| Toplam | 34 | 30 |
| Bölüm / Unsur | 4.000 kelimeye dahil mi? |
|---|---|
| Giriş | ✅ |
| Makalenin ana gövdesi | ✅ |
| Sonuç / Sonuçlar | ✅ |
| Alıntılar | ✅ |
| Makale içinde referans niteliğinde olmayan dipnotlar ve/veya sonnotlar | ✅ |
Önemli: Öğrenciler, kelime sınırını aşmaktan kaçınmak amacıyla herhangi bir açıklama veya analizi makalenin tablolarına veya eklerine (appendices) yerleştiremezler. Bu tür bir uygulama kelime sınırını dolanma girişimi olarak değerlendirilir.
| Bölüm / Unsur | 4.000 kelimeye dahil mi? |
|---|---|
| Kapak / başlık sayfası | ❌ |
| İçindekiler sayfası | ❌ |
| Haritalar, grafikler, diyagramlar ve açıklamalı görseller | ❌ |
| Tablolar (istatistiksel veriler)* | ❌ |
| Denklemler, formüller ve hesaplamalar | ❌ |
| Atıflar / kaynak gösterimleri (parantez içi, numaralı, dipnot veya sonnot şeklinde) | ❌ |
| Kaynakça (bibliography / cited works listesi) | ❌ |
| Üst bilgiler (headers) | ❌ |
| Yansımalar ve İlerleme Formu (RPF) | ❌ |
RPF için ayrıca 500 kelimelik bir sınır bulunmaktadır.
Yansımalar ve İlerleme Formu (RPF)
Yansıtma (Reflection) artık Ölçüt E kapsamında resmî olarak değerlendirilmektedir. Bu ölçüt, öğrencinin süreç içerisindeki gelişimine ve yaptığı seçimlerin ne ölçüde etkili olduğuna odaklanır. Bu sürecin, öğrencinin bir öğrenen olarak kişisel gelişimine katkı sağlaması beklenmektedir.
| Konu | Yeni RPF’deki uygulama |
|---|---|
| Değerlendirme ölçütü | Yansıtma, Ölçüt E kapsamında resmî olarak değerlendirilir. |
| RPF’nin uzunluğu | Öğrenci, en fazla 500 kelimelik tek bir yansıtıcı metin hazırlar. |
| Teslim zamanı | Yansıtıcı metin, EE sürecinin sonunda RPF üzerinden teslim edilir. |
| Viva voce | Yansıtıcı metin, viva voce görüşmesinden sonra tamamlanmalıdır. |
| Zorunlu yansıtma oturumları | 3 zorunlu yansıtma oturumu vardır. |
| Oturumların kaydı | Danışman, RPF üzerinde her oturumun tarihini belirtmeli ve parafını/baş harflerini eklemelidir. |
| Yansıtıcı metin sayısı | Aday yalnızca bir adet yansıtıcı metin teslim eder. |
| Kelime sınırı | Yansıtıcı metin 500 kelimeyi geçemez. |
| Araştırmacının Yansıtma Alanı (RRS) | Öğrencilerin bir Researcher's Reflection Space (RRS) geliştirmeleri şiddetle tavsiye edilir, ancak zorunlu değildir. |
| RRS’nin amacı | Öğrencinin EE ile bağlantılı olarak okudukları, yazdıkları ve düşündükleri konulardaki kişisel yansımalarını ve sorularını kaydetmesine olanak sağlar. |
| RRS ve beceri gelişimi | RRS, öğrencinin EE deneyimi boyunca bir öğrenen olarak gelişimine, özellikle beceri geliştirme ve becerilerin farklı bağlamlara aktarımına odaklanmasına yardımcı olur. |
| Danışman yorumu | Danışman yorumları artık RPF’de zorunlu değildir. |
Önemli değişiklik: Eski sistemdeki birden fazla yansıtma kaydının yerine, yeni sistemde viva voce sonrasında hazırlanan tek ve en fazla 500 kelimelik yansıtıcı metin bulunmaktadır.